Mustafa Ekiz: Kentsel Dönüşümde Zaman Kaybedecek Lüksümüz Yok

Kentsel Dönüşüm Artık Ertelenebilir Bir Gündem Değil

Türkiye’nin özellikle büyükşehirlerinde kentsel dönüşüm, uzun yıllardır konuşulan ancak istenen hızda ilerlemeyen en kritik şehircilik konularından biri olmaya devam ediyor. İstanbul başta olmak üzere birçok bölgede eski yapı stoğunun varlığı, deprem güvenliği açısından ciddi bir risk oluşturuyor.

Ekizoğlu Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Ekiz’in değerlendirmelerine göre, mevcut dönüşüm hızıyla ilerlenmesi halinde riskli yapı stokunun yenilenmesi 40-50 yılı bulabilir. Bu süre, deprem riski taşıyan şehirler için kabul edilebilir değildir. Çünkü kentsel dönüşüm yalnızca bir inşaat süreci değil; doğrudan can güvenliği, şehir yaşamı ve toplumsal sorumluluk meselesidir.

Bugün asıl mesele, dönüşümün gerekliliğini tartışmak değil; bu sürecin nasıl daha hızlı, daha güvenli ve daha doğru şekilde yönetileceğine odaklanmaktır.

Riskli Yapılar İçin Deprem Beklenmemeli

Kentsel dönüşümün en temel amacı, ekonomik değeri yüksek yeni yapılar üretmekten önce, riskli yapıların güvenli hale getirilmesidir. Mustafa Ekiz’in özellikle vurguladığı noktalardan biri de budur: Yapı stokunun zayıf olduğu bölgelerde dönüşüm için büyük bir afetin yaşanmasını beklemek doğru bir yaklaşım değildir.

Özellikle 1999 Marmara Depremi ve 2001 Deprem Yönetmeliği öncesinde inşa edilen birçok yapının bugünün güvenlik standartlarını karşılamadığı biliniyor. Bu nedenle eski binaların teknik olarak incelenmesi, riskli yapıların belirlenmesi ve dönüşüm süreçlerinin gecikmeden başlatılması gerekiyor.

Kentsel dönüşümde zaman kaybı, yalnızca proje takvimini uzatan bir sorun değildir. Her gecikme, şehirlerin güvenliği açısından daha büyük bir risk anlamına gelir.

Süreci Yavaşlatan En Büyük Sorunlardan Biri: Gereksiz Detaylarda Takılmak

Kentsel dönüşüm projelerinde yalnızca teknik ve bürokratik sorunlar değil, kat malikleri arasındaki beklenti farklılıkları da süreci yavaşlatabiliyor. Mustafa Ekiz’in dikkat çektiği önemli başlıklardan biri, maliklerin bazı durumlarda dönüşüm sürecini daire içi detaylar üzerinden tartışmasıdır.

Oysa kentsel dönüşümün önceliği, yapının güvenli şekilde yenilenmesi olmalıdır. Mutfak ekipmanları, ankastre ürünler, iç dekorasyon tercihleri veya kişisel kullanım detayları, dönüşüm sürecinin ana gündemi haline geldiğinde asıl mesele geri plana düşmektedir.

Bu noktada daha doğru model; binanın güvenli, mevzuata uygun, kaliteli ve sağlam şekilde tamamlanması; daire içi kişisel tercihlerde ise maliklere daha serbest bir alan bırakılmasıdır. Böylece süreç hem daha hızlı ilerler hem de gereksiz anlaşmazlıkların önüne geçilir.

Bürokratik Süreçler Hızlanmadan Dönüşüm Hızlanamaz

Kentsel dönüşümde hız kaybının en önemli nedenlerinden biri de bürokratik süreçlerdir. Riskli yapı tespitinden ruhsat süreçlerine, belediye onaylarından malik anlaşmalarına kadar birçok aşama, dönüşüm projelerinin takvimini doğrudan etkiler.

Mustafa Ekiz’in değerlendirmelerinde de ruhsat süreçlerinin hızlandırılması gerektiği açık biçimde öne çıkıyor. Her ilçe ve bölgenin farklı dinamikleri olsa da özellikle deprem riski taşıyan bölgelerde kamu kurumları, belediyeler, müteahhitler ve kat malikleri arasında daha koordineli bir sistem kurulması gerekiyor.

Kentsel dönüşüm, klasik bir inşaat ruhsat süreci gibi ele alınmamalıdır. Çünkü bu projeler yalnızca yeni bina üretmez; riskli yapı stokunu azaltır, şehir güvenliğini artırır ve toplumun geleceğini korur.

Müteahhit Seçimi Hayati Bir Karardır

Kentsel dönüşüm sürecinde kat maliklerinin verdiği en kritik kararlardan biri müteahhit seçimidir. Bu karar yalnızca mali teklif üzerinden verilmemelidir. Firmanın teknik yeterliliği, finansal gücü, daha önce tamamladığı projeler, sözleşme şeffaflığı, mühendislik yaklaşımı ve teslim sürecindeki güvenilirliği birlikte değerlendirilmelidir.

Yanlış müteahhit seçimi, dönüşüm sürecinin yarım kalmasına, maliklerin mağduriyet yaşamasına veya projenin yıllarca uzamasına neden olabilir. Bu nedenle profesyonel danışmanlık sistemlerinin devreye alınması, kat maliklerinin daha bilinçli karar vermesini sağlar.

Mustafa Ekiz’in sektörel değerlendirmelerinde öne çıkan danışmanlık ve garantörlük sistemi yaklaşımı da bu noktada önemlidir. Devlet güvencesiyle ya da daha kurumsal mekanizmalarla desteklenen modeller, dönüşüm sürecinde güveni artırabilir ve taraflar arasındaki belirsizlikleri azaltabilir.

Müteahhitler Odası ve Sektörel Düzenleme İhtiyacı

İnşaat sektöründe yıllardır tartışılan konulardan biri de mesleki temsil ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesidir. Mustafa Ekiz’in dikkat çektiği üzere, sektörde müteahhitleri doğrudan temsil edecek daha güçlü ve düzenli bir meslek odası yapısının bulunması, hem sektör standartlarının gelişmesine hem de dönüşüm süreçlerinin daha sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayabilir.

Bu tür bir yapı, sektörde yetkin firmaların ayrışmasını, kalite standartlarının yükselmesini ve vatandaşın daha güvenilir firmalarla çalışmasını kolaylaştırabilir.

Kentsel dönüşüm gibi yüksek riskli ve toplumsal etkisi büyük bir alanda, denetim ve standartlaşma yalnızca sektörün değil, şehirlerin geleceği açısından da gereklidir.

Yerli ve Kaliteli Malzeme Kullanımı Stratejik Öneme Sahip

Kentsel dönüşüm projelerinde hız kadar kalite de kritik bir unsurdur. Yapı güvenliği, yalnızca projenin mimari tasarımıyla değil; kullanılan beton, demir, yalıtım, mekanik sistemler ve tüm yapı malzemelerinin kalitesiyle doğrudan ilişkilidir.

Mustafa Ekiz’in yerli ve milli yapı malzemesi kullanımına yaptığı vurgu da bu açıdan önemlidir. Yerli üretimin güçlendirilmesi, hem tedarik süreçlerinin daha kontrollü ilerlemesine hem de inşaat sektörünün ekonomik etkisinin ülke içinde daha güçlü hissedilmesine katkı sağlar.

Ancak burada asıl mesele yalnızca yerli malzeme kullanmak değil; kalite standardı yüksek, denetlenebilir ve güvenli yapı üretimine uygun malzemelerle çalışmaktır. Kentsel dönüşümün amacı, eski yapıyı yalnızca yenisiyle değiştirmek değil; daha güvenli, daha dayanıklı ve daha uzun ömürlü yaşam alanları üretmektir.

Kentsel Dönüşümde Ana Öncelik: Güvenli Yaşam

Kentsel dönüşüm çoğu zaman metrekare, daire paylaşımı, maliyet ve teslim süresi gibi başlıklar üzerinden tartışılıyor. Ancak bu sürecin merkezinde olması gereken asıl konu güvenli yaşamdır.

Bir binanın dönüşmesi, yalnızca fiziksel olarak yenilenmesi anlamına gelmez. Aynı zamanda o binada yaşayan insanların deprem riskine karşı daha güvenli bir yaşama kavuşması, bölgenin yapı kalitesinin artması ve şehrin geleceğe daha dirençli hale gelmesi anlamına gelir.

Ekizoğlu Yapı’nın yaklaşımında da bu bakış açısı öne çıkmaktadır. Kentsel dönüşüm; planlı, güvenilir, mühendislik temelli ve uzun vadeli değer üreten bir süreç olarak ele alınmalıdır.

Sonuç: Kentsel Dönüşümde Hız, Güven ve Ortak Akıl Şart

Mustafa Ekiz’in değerlendirmeleri, kentsel dönüşüm konusunda net bir gerçeği ortaya koyuyor: Mevcut hız yeterli değil. Riskli yapıların dönüşümü için daha hızlı karar alınmalı, bürokratik süreçler sadeleştirilmeli, kat malikleri gereksiz detaylarda zaman kaybetmemeli ve sektör daha güçlü bir denetim yapısına kavuşmalıdır.

Kentsel dönüşüm, yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin şehir güvenliğini belirleyecek stratejik bir süreçtir. Bu nedenle tüm tarafların aynı hedefte buluşması gerekir: Daha güvenli, daha sağlam, daha yaşanabilir şehirler inşa etmek.

Ekizoğlu Yapı olarak, kentsel dönüşümü yalnızca bir inşaat faaliyeti olarak değil; şehirlerin geleceğine karşı taşıdığımız sorumluluğun bir parçası olarak görüyoruz. Güvenli yapılaşma, nitelikli mühendislik ve sürdürülebilir kent vizyonuyla, dönüşüm sürecine değer katmaya devam ediyoruz.